Ανθρώπινα δικαιώματα - ανάγκη αλλαγής πρακτικών και κατεύθυνσης

Το διεθνές κίνημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων βρίσκεται σε κρίση, όπως και οι περισσότερες κοινωνίες όπου δραστηριοποιείται. Έπειτα από δεκαετίες προόδου τώρα φαίνεται ότι σε σχεδόν κάθε κράτος τα ανθρώπινα δικαιώματα χάνουν έδαφος

Το διεθνές κίνημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων βρίσκεται σε κρίση, όπως και οι περισσότερες κοινωνίες όπου δραστηριοποιείται. Έπειτα από δεκαετίες προόδου τώρα φαίνεται ότι σε σχεδόν κάθε κράτος τα ανθρώπινα δικαιώματα χάνουν έδαφος.Ο Όρμπαν στην Ουγγαρία, ο Ντουέρτε στις Φιλιππίνες, ο Τραμπ στην Αμερική, ο Μαδούρο στη Βενεζουέλα, ο Ερντογάν στην Τουρκία καθώς και άλλοι λαϊκιστές/ακροδεξιοί σε διάφορες χώρες εκφράζουν περιφρόνηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους υπερασπιστές αυτών. Αλλά το κίνημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων φαίνεται ότι λαμβάνει λάθος συμπεράσματα από τα εμπόδια και τις δυσκολίες.

Συνήγοροι προάσπισης δικαιωμάτων χρησιμοποιούν για μια ακόμα φορά παλιές στρατηγικές νομίζοντας ότι θα ονοματίσουν και θα ντροπιάσουν πρόσωπα και αφηγήματα ενώ το μόνο που καταφέρνουν είναι να δημιουργήσουν μεγαλύτερα αποθέματα θυμού. Έχουν δυστυχώς αγνοήσει τα παράπονα μεγάλου αριθμού ατόμων με αποτέλεσμα να μη γίνεται δυνατή η βελτίωση των συνθηκών για ευάλωτες ομάδες.  Εκλεγμένοι ηγέτες σε διάφορα κράτη έχουν υποβαθμίσει βασικές δημοκρατικές αρχές και αξίες ενώ έχουν μειώσει ή εξαφανίσει ανεξάρτητους ελεγκτικούς μηχανισμούς. 

Η υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κινήθηκε παράλληλα τα τελευταία χρόνια με τις οικονομικές ανισότητες και άλλες αιτίες που πολλαπλασίασαν τα νούμερα οπαδών του ακραίου λαϊκισμού και εθνικισμού. Το 1948 η Παγκόσμια Διακύρηξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έθεσε τα θεμέλια για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ο στόχος ήταν να θεμελιωθεί και ένα κοινωνικό δίκτυο προστασίας και ασφάλισης - ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες. Τα τελευταία χρόνια επικεντρωθήκαμε στα θύματα(δικαίως) αλλά θα έπρεπε παράλληλα να υπάρξει μέριμνα για την ενδυνάμωση των κοινωνικών δεσμών με τις τοπικές κοινότητες και τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων. Δε μπορέσαμε να αποτρέψουμε ολιγάρχες που εκμεταλλεύονται πολιτικές και οικονομικές συγκυρίες και συγκεντρώνουν στα χέρια τους κρατικούς παραγωγικούς οργανισμούς και δημοσιογραφικά συγκροτήματα.

Photo Credits Amnesty International

Πρόσφατα μεγάλα ιδρύματα όπως το «Ford» και τα «Open Society Foundations» ανακοίνωσαν προγράμματα τα οποία προωθούν την οικονομική δικαιοσύνη και τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων. Μερικοί υποστηρίζουν ότι τα κινήματα και οι ακτιβιστές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αυτά τα ζητήματα με παραδοσιακές μεθόδους. Αυτό είναι πολύ αμφίβολο. Κανένας δε θέλει να πέσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα θύματα ευκαιριακών προβλημάτων.

Η ελευθερία και η δημοκρατία απειλείται και στην Ελλάδα από την ακροδεξιά φασιστική ρητορική και τους ενισχυμένους παραδοσιακούς ολιγάρχες. Ήδη βλέπουμε μία απόπειρα επανάκαμψης της νεοναζιστικής ομάδας της Χρυσής Αυγής, αλλά και νεότερων φασιστικών οργανώσεων, όπως η Κρυπτεία. Συνεχή περιστατικά ρατσιστικών επιθέσεων και παρενοχλήσεων ξαναγίνονται καθημερινότητα, η ρουτινοποίηση των διακρίσεων και του θεσμικού ρατσισμού εναντίον των ευάλωτων ομάδων συμβάλλε ιστην αυξανόμενη κοινωνική ένταση, ενώ η στοχοποίηση έχει γίνει πλέον καθημερινότητα για οργανώσεις και ανθρώπους που εργάζονται στην προάσπιση δικαιωμάτων. Όλα αυτά είναι απότοκα της διαρκούς θεσμικής αμεριμνησίας και της άρνησης της συντεταγμένης Πολιτείας να παρέχει ένα επαρκές πλέγμα προστασίας για όλους και να εξασφαλίσει το κράτος-δικαίου.

Η άνοδος αυτών των καταστροφικών δυνάμεων στην Ελλάδα και γενικότερα στην Ευρώπη ενόψει των εκλογών του Μαΐου θα σημαίνει μια περιφρόνηση της δημοκρατίας και των ισότιμων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ιδιαίτερα για την Ευρωβουλή ας μην έχουμε καμία αμφιβολία ότι ετερόκλητες συμμαχίες με έντονη ξενοφοβική, ρατσιστική και αντισημιτική ρητορική θα συνεργασθούν με σκοπό το μπλοκάρισμα κοινωνικών και προσφυγικών δαπανών καθώς και προοδευτικών προγραμμάτων. Η ακροδεξιά στην Ευρώπη έχει στοχεύσει τις ευρωεκλογές και πολύ φοβόμαστε ότι συλλογικά θα έχει μια μεγάλη επιτυχία. Αυτή την Ευρώπη θέλουμε;

O Συγγραφέας

Επαμεινώνδας Φαρμάκης

Ο Επαμεινώνδας Φαρμάκης είναι ιδρυτής του HumanRights360. Είναι γνωστός στον χώρο των μη κυβερνητικών οργανώσεων τόσο για τη διοικητική του δεινότητα όσο και για την ικανότητα εξεύρεσης πόρων.

Back to Top

Λάβετε τα τελευταία άρθρα στο email σας

Awesome sauce!

Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Άλλα άρθρα της ίδιας κατηγορίας