Από το φόβο εγκατάλειψης στην εγκαθίδρυση μιας αίσθησης ασφάλειας

Ο Χ. γεννήθηκε και μεγάλωσε σε χώρα με επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης . Είναι 9 ετών και το πρώτο από τα τρία παιδιά, μιας πενταμελούς οικογένειας, η οποία αντιμετώπιζε καθημερινές προκλήσεις και δυσκολίες εξαιτίας των ακατάλληλων συνθηκών ζωής που επικρατούσαν στη χώρα τους.

Ο Χ. γεννήθηκε και μεγάλωσε σε χώρα με επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης . Είναι 9 ετών και το πρώτο από τα τρία παιδιά, μιας πενταμελούς οικογένειας, η οποία αντιμετώπιζε καθημερινές προκλήσεις και δυσκολίες εξαιτίας των ακατάλληλων συνθηκών ζωής που επικρατούσαν στη χώρα τους. Λίγους μήνες μετά την έλευση της οικογένειας στην Ελλάδα, οι γονείς άρχισαν να αντιμετωπίζουν προβλήματα στη σχέση τους και ο πατέρας πήρε την απόφαση να χωρίσουν  επιστρέφοντας μόνος του στη χώρα προέλευσης ελαχιστοποιώντας παράλληλα την επικοινωνία με τα παιδιά. Η εξέλιξη αυτή είχε αντίκτυπο στη συμπεριφορά του Χ. ο οποίος εκδήλωνε έντονη επιθετικότητα στο σχολείο και στον ξενώνα στον οποίον διέμεναν. Γινόταν βίαιος και εκδικητικός προς τις αδερφές του ενώ παραβίαζε κανόνες και όρια φέρνοντας τη μητέρα του σε κατάσταση απόγνωσης. Η σχέση με τη μητέρα του περιγράφεται ζεστή όμως με παράπονο ότι η μητέρα δεν αφιέρωνε όλο το χρόνο της στα παιδιά αλλά προσπαθούσε να συναντήσει και τις φίλες της στον ελεύθερο χρόνο που διέθετε. Ο δίαυλος επικοινωνίας με τον πατέρα είχε ήδη κλείσει όταν προσήλθε με τη μητέρα του για ψυχολογική εκτίμηση και αξιολόγηση.

Το διαζύγιο ή ο χωρισμός των γονέων αποτελεί ένα life event και κατέχει κεντρική θέση σε όλες τις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις σε όλο τον κόσμο, με δεδομένο ότι οι άνθρωποι που έχουν βιώσει συνεχόμενα, επιβαρυντικά γεγονότα στερούνται της ικανότητας να δομήσουν την αφήγηση των πιθανών τραυματικών εμπειριών, όπως τις αφηγήσεις άλλων εμπειριών.Εξαρχής στόχος της παρέμβασης ήταν ο Χ. να διευκολυνθεί στο να δημιουργήσει μιανέα αφήγηση για τη ζωή του στην Ελλάδα. Δηλαδή να αισθάνεται ότι έχει συμπεριλάβει στην αφήγηση τις δύσκολες συνθήκες ζωής του, το χωρισμό των γονέων και της έλλειψης επικοινωνίας με το πατέρα του. Το πιθανό τραυματικό γεγονός πλέον να αποτελεί ένα ενσωματωμένο κομμάτι στην αφήγηση για τη ζωή του.  

Ο Χ. φαινόταν αρχικά διστακτικός και περίεργος ως προς αυτή τη νέα συνεργασία που θα είχαμε.  Είχε βιώσει πολλές δυσάρεστες εμπειρίες, τις οποίες έχει πολλή ανάγκη να μοιραστεί. Δεν γνώριζε όμως αν του επιτρεπόταν να μιλήσει για αυτές. Και το σημαντικότερο· θα τις άντεχε; Η εγκατάλειψη από τον πατέρα του είχε κλονίσει την εμπιστοσύνη του προς τις σχέσεις και τους ανθρώπους οπότε η δημιουργία ενός κλίματος αποδοχής και ζεστασιάς θα ήταν οι σύμμαχοι για τη δημιουργία μιας θεραπευτικής σχέσης. Πιστεύω ότι  οι παιδικές αναμνήσεις αποτελούν την απαρχή της αυτοβιογραφίας μας και στόχος είναι να επιτρέπουμε στα παιδιά να αφηγούνται την εμπειρία τους με συνοχή παρέχοντάς τους ένα ασφαλές πλαίσιο και δηλώνοντας τη διαθεσιμότητά μας στις ανάγκες τους.Έχω την αίσθηση ότι αυτό βοήθησε τον Χ. να νιώσει ήδη πιο άνετα από τις πρώτες συναντήσεις μας επιτρέποντάς του παράλληλα να εκφραστεί συναισθηματικά. Οι ψυχοθεραπευτικές συνεδρίες με χρήση εικαστικών μέσων και εργαλείων βοήθησαν  στο να αναδυθούν εμπειρίες τις οποίες δε μπορούσε να λεκτικοποιήσει και επηρεάζαν την συναισθηματική του κατάσταση.Επιπλέον, έγιναν συνεδρίες συμβουλευτικού χαρακτήρα με τη μητέρα ώστε να ενδυναμωθεί στο ρόλο της ως μητέρα μονογονεικής οικογένειας και πραγματοποιήθηκε ψυχο-εκπαίδευση σε θέματα ορίων και συμπεριφοράς. Ακόμα,έγιναν από κοινού οικογενειακές συνεδρίες για να ανοιχτούν συναισθήματα που παρέμεναν σιωπηλά μετά το γεγονός του χωρισμού και πως αντιλαμβάνεται το κάθε μέλος της οικογένειας τη νέα πραγματικότητα. Τέλος, στα πλαίσια διασύνδεσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας με άλλες υπηρεσίες, έγινε επικοινωνία με τη δασκάλα του Χ. για να σχεδιαστεί ένα πλάνο παρέμβασης και στο σχολείο.

Μετά από λίγους μήνες ο Χ. άρχισε να βρίσκει τη θέση του στην οικογένεια με τις σχέσεις να έχουν εξομαλυνθεί και η μητέρα του να είναι σαφώς πιο ανακουφισμένη. Στο σχολείο η επίδοσή του βελτιώθηκε ενώ παράλληλα μπορούσε να εμπλακεί σε κοινές δραστηριότητες με τους συμμαθητές του. Επιπλέον, ύστερα από συζήτηση και συνεννόηση της μητέρας με το πατέρα αποφασίστηκε να υπάρχει εβδομαδιαία επικοινωνία με τα παιδιά γεγονός που βοήθησε τη μετάβαση στη νέα πραγματικότητα.

Ο Χ. πλέον βρίσκεται σε χώρα της Βόρειας Ευρώπης μαζί με τη μητέρα του και τις αδερφές του. Μέσα από τις συναντήσεις μας έζησα την αλλαγή σκηνικού για ένα ευάλωτο παιδί. Με ενθουσιασμό και συγκίνηση υποδέχτηκα αυτή του τη μεταμόρφωση κάτω από δυσχερείς συνθήκες. Ο Χ. συνδέθηκε πάλι με τη ζωή και τους ανθρώπους. Ένιωσε ασφάλεια και άρχισε να εμπιστεύεται.

 

O Συγγραφέας

Ιωάννης Καλυβόπουλος

Ψυχολόγος MSc. Παιδικής και Εφηβικής Ψυχολογίας Ειδ. Συστημικός Ψυχοθεραπευτής, Κέντρο Ημέρας Ζεύξις

Back to Top

Λάβετε τα τελευταία άρθρα στο email σας

Awesome sauce!

Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Άλλα άρθρα της ίδιας κατηγορίας