Οι τάσεις της ρατσιστικής βίας σύμφωνα με τις καταγραφές του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας κατά το 2018

Το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας δημοσίευσε την όγδοη ετήσια έκθεσή. Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία του Δικτύου προωθήθηκε στα μέσα του έτους 2011 από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) και το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα (UNHCR).

Το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας δημοσίευσε την όγδοη ετήσια έκθεσή. Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία του Δικτύου προωθήθηκε στα μέσα του έτους 2011 από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) και το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα (UNHCR). Το Δίκτυο απαρτίζουν 46 φορείς οι οποίοι προσφέρουν ιατρικές, κοινωνικές, νομικές υπηρεσίες ή/και έρχονται σε άμεση επαφή με τα θύματα ρατσιστικής βίας ή θύματα άλλων βίαιων επιθέσεων που υποκινούνται από μίσος ή προκαταλήψεις και οργανώσεις που έχουν δημιουργηθεί από τις ίδιες τις ομάδες που συνήθως γίνονται στόχος ρατσιστικής βίας[1].

Οι φορείς του Δικτύου καταγράφουν ανώνυμα περιστατικά μέσω της συνέντευξης με τα θύματα. Επιπλέον, με βάση τη γνώση που έχει αποκομίσει, το Δίκτυο συμμετέχει σε θεσμικές πρωτοβουλίες βελτίωσης της αντιμετώπισης του ρατσιστικού εγκλήματος και επιδιώκει την ευαισθητοποίηση σχετικά με το ρατσιστικό έγκλημα με κάθε πιθανό τρόπο.

Για τους σκοπούς του Δικτύου, περιστατικά ρατσιστικής βίας θεωρούνται εγκληματικές πράξεις ή βίαιες ενέργειες ή συμπεριφορές εις βάρος ατόμων, τα οποία στοχοποιούνται λόγω εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, χρώματος, θρησκευτικής προέλευσης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας φύλου ή αναπηρίας.Καταγράφονται επίσης εγκληματικές πράξεις ή βίαιες ενέργειες ή συμπεριφορές σε βάρος των υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δηλαδή όσων ατόμων προωθούν και προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και στοχοποιούνται λόγω αυτής τους της ιδιότητας.

Κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2018, το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας κατέγραψε μέσω συνεντεύξεων μετά θύματα 117 περιστατικά ρατσιστικής βίας με περισσότερα από 130 θύματα. Σε 74 περιστατικά στοχοποιήθηκαν μετανάστες-ριεςή πρόσφυγες λόγω εθνικής καταγωγής, θρησκείας, χρώματος, σωματεία αλλοδαπών, υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων λόγω της σύνδεσης με πρόσφυγες και μετανάστες-ριες, καθώς και μνημείο των θυμάτων προσφύγων σε ναυάγια. Σε 6 περιστατικά στοχοποιήθηκαν Έλληνες πολίτες λόγω χρώματος, αλλοδαπής καταγωγής ή εθνοτικής καταγωγής (Ρομά). Σε 9 περιστατικά στοχοποιήθηκαν εβραϊκοί ιεροί ή συμβολικοί χώροι καισε 1 περιστατικό στοχοποιήθηκε ημεδαπός λόγω εκπαιδευτικής δράσης κατάτου αντισημιτισμού ή νομιζόμενης θρησκείας. Σε 27 περιστατικά στοχοποιήθηκαν ΛΟΑΤKI άτομα (εκ των οποίων 5 πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο και πολίτης ΕΕ). Σε 59 περιστατικά στοχοποιήθηκαν περισσότερα του ενός θύματος, ενώ σε 63 περιστατικά η επίθεση τελέστηκε από ομάδα (τουλάχιστον 2 ατόμων).

Τα ακόλουθα συμπεράσματα βάσει των καταγραφών του Δικτύου περιγράφουν συνοπτικά την ποσοτική και ποιοτική εικόνα για το 2018:

1.                  Διευρύνεται η βάση των βίαιων ενεργειών κατά προσφύγων και μεταναστών-ριών. Το Δίκτυο κατέγραψε επιθέσεις που παρουσιάζουν στοιχεία οργάνωσης ή τελούνται από οργανωμένες ομάδες. Οι ομάδες αυτές δηλώνουν υπερήφανα ότι εμφορούνται από ακραίες ξενοφοβικές ιδεολογίες, υιοθετούν σχετικό λεξιλόγιο και πρακτικές και θεωρούν ότι βρίσκονται σε αποστολή κατά των μη Ελλήνων. Επιπλέον, το Δίκτυο κατέγραψε επιθετικές ενέργειες κατά αιτούντων άσυλο σε άλλες εκφάνσεις της καθημερινότητας εντός του αστικού ιστού.Διακρίνουμε δύο τάσεις: τα περιστατικά κατά τη μετακίνηση οικογενειών προσφύγων και ασυνόδευτων ανηλίκων με ΜΜΜ και τα περιστατικά με δράστες γείτονες ή ιδιοκτήτες ακινήτων στις οικίες που διαμένουν πρόσφυγες.

2.                  Το Δίκτυο κατέγραψε εγκληματικές πράξεις εις βάρος ατόμων, τα οποία έχουν την ελληνική ιθαγένεια και δεν στοχοποιούνται ως μετανάστες ή πρόσφυγες, αλλά ως «λιγότερο» Έλληνες-ίδες λόγω της εθνικής ή εθνοτικής προέλευσης ή του χρώματός τους.

3.                  Οι καταγραφές επιθέσεων κατά ατόμων ΛΟΑΤΚΙ παρουσιάζουν μείωση, γεγονός που ενισχύει τον προβληματισμό σχετικά με το χαμηλό αριθμό καταγγελιών σε όλη την Ευρώπη. Η άποψη άλλωστε που είχε διατυπωθεί από το 2016, σύμφωνα με την οποία η καταγραφή και η καταγγελία συνδέονται με τη διάθεση υπηρεσιών για την υποστήριξη του θύματος, μοιάζει να επιβεβαιώνεται.

4.                  Σταθερός παραμένει ο αριθμός των αντισημιτικών περιστατικών. Το Δίκτυο έχει επίγνωση των όψεων του αντισημιτισμού στην Ελλάδα, ο οποίος όπως και σε άλλα κράτη, δεν περιορίζεται σε βεβηλώσεις και βανδαλισμούς από ομάδες, αλλά διαπερνά ευρεία τμήματα του πληθυσμού και αποτυπώνεται στον καθημερινό λόγο. Για το λόγο αυτό, το Δίκτυο επαγρυπνά γνωρίζοντας την ανάγκη ανάπτυξης περαιτέρω συμμαχιών με την κοινότητα.

5.                  Σημαντική αύξηση παρουσιάζουν οι καταγραφές περιστατικών με δράστες ή εμπλεκόμενους ένστολους. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιστατικών αυτών, τα θύματα κατήγγειλαν στο Δίκτυο σωματική βία σε δημόσιο χώρο, αλλά και εντός αστυνομικών τμημάτων της Αθήνας. Τα περιστατικά στα οποία εμπλέκονται δημόσιοι λειτουργοί μαρτυρούν την έλλειψη ανεκτικότητας έναντι της διαφορετικότητας και τη δημιουργία κλίματος παρενόχλησης, ιδίως για τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ. Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι στην πράξη η διαδικασία της νομικής αναγνώρισης ταυτότητας φύλου ενέχει κινδύνους ως προς την αντιμετώπιση των τρανς ατόμων, καθώς δεν έχει εμπεδωθεί η ανάγκη προστασίας της ιδιωτικής ζωής και η μη έκθεση σε περαιτέρω στοχοποίηση.


[1] Μέλη του Δικτύου κατά το 2018: Αίτημα,Αλληλεγγύη Solidarity Now, Αντιγόνη-Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης,Αντιρατσιστικό Παρατηρητήριο Πανεπιστημίου Αιγαίου, Άρσις-Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων,Γιατροί του Κόσμου, Διεθνής Αμνηστία, Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών, «Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα»– Πλειάδες, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου,Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών, Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων, Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου Ρόδου, Θετική Φωνή, Ιατρική Παρέμβαση, Κάριτας Αθήνας, Κάριτας Ελλάς, Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών «Διοτίμα», Κέντρο Ζωής,Κέντρο Ημέρας «Βαβέλ», Κέντρο Συμπαραστάσεως Παλιννοστούντων και Μεταναστών-Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων, Κίνηση Υπεράσπισης των Δικαιωμάτων Προσφύγων και Μεταναστών/-στριών (Πάτρα), Κόσμος χωρίς Πολέμους και Βία, ΛΑΘΡΑ;- Επιτροπή αλληλεγγύης στους πρόσφυγες Χίου, ΜETAδραση, Οικογένειες ΟυράνιοΤόξο, Ομάδα Δικηγόρων για τα Δικαιώματα Προσφύγων και Μεταναστών, Ομάδα Νομικών για την Υπεράσπιση των Δικαιωμάτων Προσφύγων και Μεταναστών (Θεσσαλονίκη),Ομοφυλοφιλική και Λεσβιακή Κοινότητα Ελλάδας (ΟΛΚΕ), Σύλλογος Ενωμένων Αφγανών,Σύνδεσμος Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδας, Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών, Φάρος του Κόσμου, Φόρουμ Μεταναστών Κρήτης, Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο, Act UpHellas, ASANTE, Colour Youth - Κοινότητα LGBTQ Νέων Αθήνας, Generation 2.0 RED,HIAS Ελλάδας,HumanRights360,Melissa Network, PRAKSIS. Παρατηρητές: ο Συνήγορος του Πολίτη και το Συμβούλιο Ένταξης Μεταναστών του Δήμου Αθηναίων.

 

O Συγγραφέας

Τίνα Σταυρινάκη

Η Τίνα Σταυρινάκη είναι βοηθός Συντονίστρια του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας.

Back to Top

Λάβετε τα τελευταία άρθρα στο email σας

Awesome sauce!

Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Άλλα άρθρα της ίδιας κατηγορίας