Θυμάστε τον μικρό Αιλάν;

Το τρίχρονο παιδί από τη Συρία που πνίγηκε μαζί με τον πεντάχρονο αδελφό του και τη μητέρα του στην προσπάθεια της οικογένειας να «περάσουν» στα ελληνικά νησιά από τα Τουρκικά παράλια; Σώθηκε μόνο ο πατέρας. «Σώθηκε»; Δεν ξέρω πως αντέχει κανείς τέτοια «τύχη».

Το τρίχρονο παιδί από τη Συρία που πνίγηκε μαζί με τον πεντάχρονο αδελφό του και τη μητέρα του στην προσπάθεια της οικογένειας να «περάσουν» στα ελληνικά νησιά από τα Τουρκικά παράλια; Σώθηκε μόνο ο πατέρας. «Σώθηκε»; Δεν ξέρω πως αντέχει κανείς τέτοια «τύχη».

Ο Αιλάν Κουρντί (έτσι ήταν ολόκληρο το όνομά του) ή καλύτερα η φωτογραφία του παιδιού με το κόκκινο μπλουζάκι να κοιμάται για πάντα στην ακροθαλασσιά στις ακτές της Τουρκίας, όπου κύμα τον επέστρεψε, έγινε το σύμβολο του δράματος του Συριακού λαού. Εκατοντάδες, χιλιάδες άνθρωποι κάθε μέρα επιχειρούσαν το ταξίδι από τα παράλια της Τουρκίας στα ελληνικά νησιά, ελπίζοντας να περάσουν στην Ευρώπη, να κερδίσουν τη ζωή έστω διακινδυνεύοντας το θάνατο.  Ήταν Σεπτέμβριος του 2015…

Η θυσία του Αιλάν δεν άλλαξε τον κόσμο. Προσέφερε όμως λίγο ακόμα χρόνο σε μερικούς χιλιάδες συμπατριώτες του, να διασχίσουν τα σύνορα των Ευρωπαϊκών κρατών για να φτάσουν στη Γερμανία χωρίς ιδιαίτερο έλεγχο. Η εικόνα του πνιγμένου παιδιού σαν να αφόπλισε τους συνοριοφύλακες για λίγο. Για πολύ λίγο.

Ενα μήνα αργότερα πραγματοποιείται η πρώτη πτήση επίσημης μετεγκατάστασης πρόσφυγων από τη Ρώμη στη Σουηδία. Παρουσία του επίτροπου Αβραμόπουλου και άλλων Ευρωπαίων Αξιωματούχων 19 πρόσφυγες με δύο -τρία προσωπικά αντικείμενα στα χέρια ξεκινούσαν για το πρώτο εκείνο ταξίδι, σύμβολο της αλληλεγγύης των Ευρωπαϊκών χωρών προς το δράμα του Συριακού λαού. Το πρόγραμμα μετεγκατάστασης περιλάμβανε τη μεταφορά  160.000 προσφύγων από την Ελλάδα και την Ιταλία στις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Τόση ανάγκη μπορούσε επισήμως να περιθάλψει η Ευρώπη. Αυτό ήταν το μέτρο της ανεκτικότητας που άντεχαν οι κυβερνήσεις και όχι όλες…

Η θεσμοθέτηση επίσημου δρόμου για τους πρόσφυγες προς τη δυτική Ευρώπη έδωσε το άλλοθι να κλείσουν οι άλλοι δρόμοι. Αρχές του 2016 και οι Ευρωπαϊκές χώρες η μία μετά την άλλη αρχίζουν να κλείνουν τα σύνορά τους για να σταματήσουν τη διέλευση των προσφύγων. Τα δρομολόγια των τρένων στην Ουγγαρία προς τη Δυτική Ευρώπη ακυρώνονται. Χιλιάδες άνθρωποι Σύριοι και Αφγανοί πρόσφυγες φτιάχνουν έναν άτυπο καταυλισμό στην Ειδομένη περιμένοντας μήπως και κάτι αλλάξει… Μάταια βέβαια.

Αντίθετα ο αποκλεισμός επισημοποιείται: Στις 18 Μαρτίου 2016 υπογράφεται η Κοινή Δήλωση Ευρωπαϊκής Ενωσης - Τουρκίας για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών ροών.

Η Τουρκία αναλαμβάνει να περιορίσει τη δράση των διακινητών που μεταφέρουν πρόσφυγες από τα Τουρκικά παράλια στα ελληνικά νησιά (ως προθάλαμο για το πέρασμα στην Ευρώπη) και η Ευρώπη σε αντάλλαγμα αναλαμβάνει να δώσει χρήματα για τους πρόσφυγες που η χώρα φιλοξενεί: Πάνω από 3 εκατομμύρια πρόσφυγες.

Η Ελλάδα αναλαμβάνει να εφαρμόσει την Κοινή- Δήλωση.

Η εικόνα του Αιλάν ξεθώριασε, η αλληλεγγύη περιορίζεται στα χρήματα και τα Ευρωπαϊκά ιδεώδη στην πράξη συρρικνώνονται  όλο και περισσότερο. Έμειναν τα λεφτά όμως.

Μέσα σε ελάχιστες ημέρες στα ελληνικά νησιά όπου φτάνουν συνήθως οι πρόσφυγες δηλαδή  Λέσβο, Χίο, Σάμο, Κω και Λέρο στήνονται τα ΚΥΤ (Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης)  τα οποία μετατρέπονται τύποις σε ελεγχόμενα κέντρα. Στην πραγματικότητα η θάλασσα που περιβάλλει τα νησιά, το φυσικό εμπόδιο είναι που εμποδίζει όσους φτάνουν στα νησιά να περάσουν στην ενδοχώρα.

Άλμα στον χρόνο και φτάνουμε στις αρχές του 2019.

Στα ελληνικά νησιά ακόμα φτάνουν πρόσφυγες και μετανάστες, άνθρωποι που ψάχνουν μια καλύτερη θέση κάτω από τον ήλιο. Λίγοι βέβαια συγκριτικά, μόνο κάποιες δεκάδες την ημέρα. Και άλλοι Αιλάν έχουν υπάρξει αλλά η ιστορία τους δεν έφτασε στα αυτιά των πολλών.  Οι συνθήκες έχουν αλλάξει η Ευρώπη δεν έχει μάτια και αυτιά  για τα δράματα των άλλων, τα δικά της προβλήματα δεν αφήνουν χώρο.  Όσο για την Ελλάδα η υποδοχή προσφύγων έναντι αμοιβής είναι μια ευκαιρία επίδειξης «αριστερής» ή έστω φιλάνθρωπης πολιτικής.  

Όμως όλοι αυτοί οι άνθρωποι, όσοι κατάφεραν να περάσουν στην Ευρώπη, όσοι ζουν σε καταυλισμούς στην Ελλάδα και αλλού, όσοι βρίσκονται στα νησιά περιμένοντας και αυτοί δεν ξέρουν ακριβώς τι, όσοι παραμένουν στην Τουρκία - για να μην πάμε και πιο μακριά- υπάρχουν.

Δεν εξαφανίζονται επειδή κάνουμε ότι δεν τους βλέπουμε.

Και αν σήμερα αρκούνται στην ασφάλεια και σε ένα κομμάτι ψωμί, αύριο θα διεκδικήσουν και δικαίως, κάτι περισσότερο.

Μήπως ήρθε η ώρα να συζητήσουμε ανοιχτά για την επόμενη μέρα;

Γιατί αυτή θα έρθει έτσι και αλλιώς.

O Συγγραφέας

Τάνια Γεωργιοπούλου

Η Τάνια Γεωργιοπούλου εργάζεται ως δημοσιογράφος στην «Καθημερινή» από το 2000 έως σήμερα. Καλύπτει θέματα που αφορούν στη μετανάστευση και την αγροτική παραγωγή κυρίως.

Back to Top

Λάβετε τα τελευταία άρθρα στο email σας

Awesome sauce!

Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Άλλα άρθρα της ίδιας κατηγορίας