Τρόφιμοι Ψυχιατρικών Νοσοκομείων Γίνονται Θύματα Βίαιων Δεσιμάτων - Ως Πότε;

Η πρακτική του «προστατευτικού κλινοστατισμού» είναι μία ακόμα προβληματική πτυχή του τρόπου που το Εθνικό Σύστημα Υγείας αντιμετωπίζει τους ψυχικά νοσούντες. Κύρια χαρακτηριστικά αυτής της «αντιμετώπισης» είναι η απόλυτη περιθωριοποίηση των ατόμων με ψυχική διαταραχή, η θεραπευτική αναποτελεσματικότητα και η αβελτηρία των ιθυνόντων σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο.

Στις 4 Σεπτεμβρίου 2015, κατά τις μεσημεριανές ώρες, εκδηλώνεται φωτιά σε δωμάτιο του 7ου τμήματος χρονίως πασχόντων του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής. Παρά τις προσπάθειες νοσηλευτών και εργαζομένων του νοσοκομείου η φωτιά δεν περιορίζεται άμεσα με αποτέλεσμα τρεις ασθενείς να καταλήξουν νεκροί από τις αναθυμιάσεις. Οι δύο από αυτούς βρέθηκαν, από τους πυροσβέστες, σε ύπτια θέση στον διάδρομο του τμήματος. Ο τρίτος εντοπίζεται καθισμένος στο ξύλινο παγκάκι απέναντι από τη «στάση» των νοσηλευτών, δεμένος με ιμάντα.

Το συγκεκριμένο περιστατικό ήρθε για να επαναφέρει για ακόμα μια φορά,στο δημόσιο λόγο, το ζήτημα της πρακτικής του «προστατευτικού κλινοστατισμού»,του δεσίματος δηλαδή ψυχικά ασθενών στα κρεβάτια τους. Οι προβληματικές συνθήκες που προκύπτουν από αυτή τη μεσαιωνική πρακτική αφορούν πρώτα και κύρια τα δικαιώματα του ανθρώπου και των ασθενών τα οποία παραβιάζονται κατάφωρα.. Τρόφιμοι ψυχιατρικών νοσοκομείων αντί να δέχονται την κατάλληλη ανοικτή φροντίδα στη κοινότητα, γίνονται θύματα βίαιων δεσιμάτων και αυστηρής καταστολής με φαρμακευτική αγωγή. Σήμερα, μόνο, εκτιμάται ότι σχεδόν 420 άνθρωποι/ασθενείς/συμπολίτες μας, παραμένουν έγκλειστοι και καθηλωμένοι στα κρεβάτια των εναπομεινάντων ψυχιατρικών νοσοκομείων (Παπαγεωργίου, Δαφνί και Δρομοκαϊτειο). Παρά τις συνεχόμενες καταγγελίες από οργανώσεις και φορείς της κοινωνίας των πολιτών, τα βήματα που έχουν γίνει μέχρι στιγμής από πλευράς πολιτείας για την αποιδρυματοποίηση των συγκεκριμένων ανθρώπων είναι μικρά και αφορούν κατά βάση εξαγγελίες με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Το κινέζικο μαρτύριο αυτών των συνανθρώπων μας συνεχίζει να υφίσταται.

Η πρακτική του «προστατευτικού κλινοστατισμού» είναι μία ακόμα προβληματική πτυχή του τρόπου που το Εθνικό Σύστημα Υγείας αντιμετωπίζει τους ψυχικά νοσούντες. Κύρια χαρακτηριστικά αυτής της «αντιμετώπισης» είναι η απόλυτη περιθωριοποίηση των ατόμων με ψυχική διαταραχή, η θεραπευτική αναποτελεσματικότητα και η αβελτηρία των ιθυνόντων σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο. Αξιοσημείωτη είναι και η συνολική έλλειψη εμπιστοσύνης στις πρώιμες παρεμβάσεις ψυχοκοινωνικής υποστήριξης οι οποίες μπορούν να λειτουργήσουν ως βασικός μηχανισμός πρόληψης ψυχικών εκδηλώσεων. Ποιος θα ήταν, άραγε, ο ρόλος των ψυχιατρικών νοσοκομείων σήμερα εάν οι υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας παρέμβαιναν εγκαίρως σε πρώιμο στάδιο μέσω ολοκληρωμένων και αποτελεσματικών ψυχοκοικωνικών παρεμβάσεων στην κοινότητα; Πόσοι άνθρωποι θα είχαν αποφύγει την ιδρυματοποίησηκαι τον μαρτυρικό εγκλεισμό εντός των ψυχιατρικών κλινικών αν η δημόσιαδιοίκηση είχε καταφέρει να τους εντάξει εξ’ αρχής σε ένα πλαίσιοαποτελεσματικών ψυχοθεραπευτικών διαδικασιών;

Φυσικά, την έλλειψη κεντρικής πολιτικής πάνω στα ζητήματα τηςαντιμετώπισης των ψυχιατρικά ασθενών έρχεται να συμπληρώσει η έλλειψη πόρων καιη περικοπή των δημοσίων δαπανών που αφορούν την ψυχική υγεία. Παρά τις μεγάλεςπροσπάθειες που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι σε δομές ψυχικής υγείας, οι προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν καθημερινά, ελέω του περιορισμού των κρατικών δαπανών, είναι τεράστιες: ανεπαρκή χρηματοδότηση, περικοπή προσωπικού, έλλειψη τεχνογνωσίας, καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης και κατακερματισμό των υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μεταξύ άλλων.  

Oι Γιατροί του Κόσμου μέσα από τη στοχευμένη δράση τους στα ανοικτά πολυϊατρεία και στις κοινωνικές δομές που διαθέτουν ανά τη χώρα, προσβλέπουν σε ένα διαφορετικό μοντέλο παροχής υπηρεσιών Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης. Ένα μοντέλο που, πέραν της αντιμετώπισης, προτεραιοποιεί την πρόληψη των εκδηλώσεων διαταραχών ψυχικής υγείας μέσα από την έμφαση που δίνεται στην  ευημερία η οποία είναι πολύπλευρη και εκδηλώνεται μέσω διαφορετικών διαστάσεων φροντίδας κάθε φορά: της σωματικής, της γνωστικής, της συναισθηματικής της κοινωνικής και της πνευματικής.

Σ’ αυτό ακριβώς το πλαίσιο η οργάνωση των ΓτΚ προκρίνει την ενίσχυση των προληπτικών πρωτοβάθμιων κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας από τη πλευρά της δημόσιας διοίκησης συμπεριλαμβανομένης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Είναι αναγκαίο να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην φροντίδα των αναγκών των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού μέσα από μια διαδικασία που θα προωθεί την κοινωνική συμπερίληψη των ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας και την ομαλή επανένταξή τους στην κοινότητα. Παράλληλα η Ελλάδα πρέπει να εκπληρώσει τη δέσμευσή της για μεταρρύθμιση του συστήματος ακολουθώντας μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ανάπτυξη του τομέα ψυχικής υγείας που θα οδηγήσει σε βελτιωμένη παροχή υπηρεσιών, βελτιωμένα αποτελέσματα και καλύτερο επίπεδο προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

O Συγγραφέας

Στέφανος Σαλεβουράκης

Ο Στέφανος Σαλεβουράκης εργάζεται στο Τμήμα Επικοινωνίας των Γιατρών του Κόσμου Ελλάδος

Back to Top

Λάβετε τα τελευταία άρθρα στο email σας

Awesome sauce!

Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Άλλα άρθρα της ίδιας κατηγορίας