Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας για πρόσφυγες και μετανάστες

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες έφθασαν στην Ελλάδα το 2015 και στις αρχές του 2016 σύμφωνα με την UNHCR.Πολλοί (30-40%) μεταναστών και προσφύγων που έφθασαν στην Ελλάδα από τον Ιανουάριο του 2015 είναι κάτω των 18 ετών. Ένας μεγάλος αριθμός αφορά τους ασυνόδευτους ανηλίκους.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες έφθασαν στην Ελλάδα το 2015 και στις αρχές του 2016 σύμφωνα με την UNHCR.Πολλοί (30-40%) μεταναστών και προσφύγων που έφθασαν στην Ελλάδα από τον Ιανουάριο του 2015 είναι κάτω των 18 ετών. Ένας μεγάλος  αριθμός αφορά τους ασυνόδευτους ανηλίκους.

Οι ανήλικοι που εκτίθενται σε πόλεμο, βία, δύσκολες συνθήκες μετανάστευσης, παρελθούσες τραυματικές εμπειρίες,  διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να υποφέρουν από αγχώδεις και ψυχοσωματικές διαταραχές, συμπεριφορικά και συναισθηματικά προβλήματα, κατάθλιψη και άλλες ψυχιατρικές διαταραχές.

Από την μέχρι τώρα εμπειρία μας στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας για μετανάστες και πρόσφυγες βλέπουμε ότι πολλοί υποφέρουν από ψυχοπαθολογία που σχετίζεται περισσότερο με τις  ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης  από ότι το τραύμα ενός πολέμου. Για παράδειγμα, οι ασυνόδευτοι έφηβοι αναφέρουν φτώχεια,έλλειψη ελευθερίας και προοπτικής  ως λόγους μετανάστευσης. Τα παιδιά με ψυχικές διαταραχές αρρώστησαν πριν από τονπόλεμο εξαιτίας της έλλειψης συστήματος ψυχικής υγείας. Οι γυναίκες ήταν καταθλιπτικές εξαιτίας  των γάμων χωρίς συγκατάθεση και εξαιτίας φυλετικής βίας. Η έλλειψη εκπαίδευσης, η πρόσβαση στιςυπηρεσίες υγείας, το χαμηλό βιοτικό επίπεδο επιβαρύνουν τις ήδη δύσκολες συνθήκες  της αλλαγής ζωής και διαβίωσης,σε μία νέα χώρα.

Η διαθεσιμότητα, προσβασιμότητα και καταλληλότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε πρόσφυγες και μετανάστες  αποτελεί μαζί με την εκπαίδευση, θεμέλιο λίθο στην ομαλή προσαρμογή και ένταξη τους στην νέα τους ζωή.

Η διαθεσιμότητα και η προσβασιμότητα υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης επιτυγχάνεται με την δημιουργία κέντρων ημέρας στην κοινότητα τα οποία θα μπορούν να έχουν διαγνωστικό, θεραπευτικό και ενταξιακό  ρόλο των προσφύγων και μεταναστών, καθώς και την ανακούφιση στις λίστες αναμονής των νοσοκομείων. Παράλληλα η αγωγή κοινότητας όπως η συνεργασία με τα σχολεία, τους συλλόγους και τις άλλες υπηρεσίες θα λειτουργήσει προληπτικά ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω ψυχοπαθολογία, γεγονός που θα ωφελήσει και τους χρήστες των υπηρεσιών και την χώρα διαμονής.

Η καταλληλότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης εξασφαλίζεται από θεσμικό πλαίσιο που κατοχυρώνει την απρόσκοπτη και εύρυθμη λειτουργία τους από διεπιστημονική ομάδα ειδικών ψυχικής υγείας. Η δια βίου εκπαίδευση, η εποπτεία, η αξιολόγηση και η διασύνδεση και συνεργασία όλων των φορέων που εμπλέκονται, διασφαλίζουν την ποιότητα της παροχής υπηρεσιών.

Η βασική πρόκληση που αντιμετωπίζουμε για την δημιουργία των υπηρεσιών είναι η ασυνέχεια του πλαισίου στήριξης και χρηματοδότησης. Ενώ έχει γίνει πολύ έντονη  η ανάγκη για τη δημιουργία κοινοτικών κέντρων ημέρας ψυχικής υγείας και είναι κατανοητή η χρησιμότητά τους και για τους ωφελούμενους και για τη χώρα διαμονής,  η έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού και τα αποσπασματικά χρηματοδοτικά προγράμματα εμποδίζουν την απρόσκοπτη λειτουργία τους.

Ο επαγγελματισμός των ειδικών ψυχικής υγείας στηρίζει προς το παρόν το σύστημα παροχής υπηρεσιών σε πρόσφυγες και μετανάστες και οδηγεί σε καλές πρακτικές, όμως ένα σοβαρό ζήτημα που αφορά στο μέλλον  ανθρώπινων ζωών θα πρέπει να έχει πιο συνολική και οργανωμένη αντιμετώπιση

O Συγγραφέας

Δρ. Αντωνία Κατιδένιου MD MSc

Ιατρός - Ψυχίατρος Παιδιών - Εφήβων των Γιατρών του Κόσμου

Back to Top

Λάβετε τα τελευταία άρθρα στο email σας

Awesome sauce!

Thank you! Your submission has been received!

Oops! Something went wrong while submitting the form :(

Άλλα άρθρα της ίδιας κατηγορίας